عوارض صادرات غلات روسیه گندم، جو و ذرت را از ابتدای سپتامبر تا پایان سال 2026 ، 0 کرده است. این تصمیم در شرایطی گرفته شده که بازار داخلی روسیه با عرضه بالای غلات و هم‌زمانی آن با اختلال در مسیرهای صادراتی روبه‌رو است.

در نگاه اول، حذف عوارض می‌تواند خبر مثبتی برای صادرکنندگان و خریداران باشد؛ اما اثر واقعی آن به یک عامل مهم‌تر بستگی دارد: آیا روسیه می‌تواند غلات بیشتری را به‌موقع از کشور خارج کند؟

چرا روسیه عوارض صادراتی را صفر کرد؟

در ماه‌های اخیر، افزایش عرضه غلات در بازار روسیه با محدودیت ظرفیت صادراتی همراه شده است. اختلال در بنادر دریای سیاه و آزوف باعث شده بخشی از محموله‌ها با تأخیر مواجه شوند و فشار عرضه در بازار داخلی افزایش پیدا کند.

در چنین شرایطی، حذف عوارض صادراتی می‌تواند بخشی از هزینه صادرات را کاهش دهد و انگیزه صادرکنندگان برای خرید محصول از کشاورزان و ارسال آن به بازارهای خارجی را افزایش دهد.

این تصمیم همچنین می‌تواند به حمایت از قیمت‌های داخلی غلات کمک کند؛ موضوعی که برای تولیدکنندگان روس اهمیت زیادی دارد.

آیا حذف عوارض به معنی کاهش قیمت گندم و ذرت روسیه است؟

صفر شدن عوارض صادراتی، هزینه تجاری صادرات را کاهش می‌دهد، اما قیمت نهایی یک محموله فقط به عوارض وابسته نیست. هزینه حمل، ظرفیت بندر، مسیر صادرات، زمان بارگیری و تقاضای مقصد نیز در تعیین قیمت نهایی نقش دارند.

به همین دلیل، نباید انتظار داشت که حذف عوارض به‌تنهایی باعث کاهش چشمگیر قیمت غلات روسیه شود.

در شرایط فعلی، حتی اگر هزینه صادرات کاهش پیدا کند، محدودیت در مسیرهای دریای سیاه می‌تواند بخشی از این اثر را خنثی کند.

مشکل اصلی هنوز لجستیک است

بخش بزرگی از صادرات غلات روسیه از مسیر دریای سیاه و آزوف انجام می‌شود. در فصل صادراتی گذشته، حدود ۴۶.۳ میلیون تن غلات روسیه از بنادر این دو دریا صادر شد؛ یعنی حدود ۹۰ درصد کل صادرات دریایی غلات روسیه.

در مقابل، روسیه تلاش کرده بخشی از صادرات را به سمت بنادر بالتیک و مسیرهای جایگزین منتقل کند. درخواست‌های حمل ریلی به بنادر بالتیک نیز افزایش یافته، اما ظرفیت این مسیرها هنوز با حجم معمول صادرات از دریای سیاه قابل مقایسه نیست.

بنابراین مسئله اصلی بازار در حال حاضر فقط «هزینه صادرات» نیست؛ بلکه «توان صادرات» است.

این تصمیم برای واردکنندگان چه معنایی دارد؟

برای واردکنندگان ایرانی و خریداران غلات روسیه، حذف عوارض می‌تواند یک سیگنال مثبت باشد، اما بهتر است به‌عنوان یک فرصت بالقوه دیده شود، نه تضمین کاهش قیمت.

اگر ظرفیت صادراتی روسیه بهبود پیدا کند، حذف عوارض می‌تواند به افزایش عرضه در بازارهای خارجی کمک کند. اما اگر محدودیت بنادر ادامه داشته باشد، اثر این سیاست بیشتر در حاشیه سود صادرکنندگان و قیمت خرید داخلی روسیه دیده خواهد شد تا در حجم واقعی صادرات.

به همین دلیل، در بررسی یک پیشنهاد خرید گندم روس، جو روس یا ذرت روس، فقط قیمت اولیه را نباید مقایسه کرد. مسیر بارگیری، زمان تحویل، کرایه حمل و شرایط نهایی تحویل نیز باید هم‌زمان بررسی شوند.

یک سیگنال مهم برای بازار غلات روسیه

صفر شدن عوارض را می‌توان بخشی از مجموعه اقداماتی دانست که روسیه برای مدیریت مازاد عرضه و حفظ جریان صادرات در شرایط اختلال لجستیکی در نظر گرفته است.

پیش از این نیز دولت روسیه از مسیرهایی مانند حمایت از حمل ریلی، خرید غلات برای ذخایر دولتی و استفاده بیشتر از مسیرهای جایگزین صادراتی صحبت کرده بود. با این حال، تحلیلگران معتقدند تا زمانی که ظرفیت صادراتی دریای سیاه و آزوف به وضعیت عادی نزدیک نشود، این اقدامات نمی‌توانند به‌طور کامل جای مسیرهای جنوبی را بگیرند.

جمع‌بندی

صفر شدن عوارض صادرات غلات روسیه خبر مثبتی برای صادرات است، اما به‌تنهایی مشکل بازار را حل نمی‌کند.

روسیه در حال حاضر محصول کافی دارد و حتی با فشار عرضه در بازار داخلی مواجه است. چالش اصلی، انتقال این محصول به بازارهای خارجی با هزینه و زمان قابل‌قبول است.برای خریداران، بنابراین مهم‌ترین سؤال فقط این نیست که «عوارض صادراتی صفر شده یا نه؟»؛ سؤال مهم‌تر این است که:

آیا این کاهش هزینه می‌تواند با بهبود لجستیک همراه شود و در نهایت به قیمت و شرایط بهتر تحویل منجر شود؟

پاسخ این سؤال بیش از هر چیز به وضعیت بنادر، مسیرهای صادراتی و ظرفیت حمل روسیه در ماه‌های آینده بستگی دارد.

پرسش‌های متداول

عوارض صادرات غلات روسیه تا چه زمانی صفر است؟
طبق گزارش منتشرشده، عوارض صادراتی گندم، جو و ذرت روسیه تا پایان سال ۲۰۲۶ در سطح صفر قرار گرفته است.

آیا صفر شدن عوارض باعث کاهش قیمت گندم روسیه می‌شود؟
می‌تواند فشار هزینه‌ای صادرات را کاهش دهد، اما قیمت نهایی به لجستیک، حمل‌ونقل، ظرفیت بنادر و تقاضای بازار نیز وابسته است.

آیا صفر شدن عوارض صادرات ذرت روسیه به معنی افزایش عرضه در ایران است؟
لزوماً نه. افزایش عرضه صادراتی به ظرفیت واقعی حمل و بارگیری روسیه نیز بستگی دارد.

مهم‌ترین مشکل فعلی صادرات غلات روسیه چیست؟
محدودیت‌های لجستیکی و اختلال در مسیرهای دریای سیاه و آزوف همچنان از مهم‌ترین چالش‌های صادرات هستند.

منابع :
ria.ru

لینک های داخلی :

گندم روس
جو روس
ذرت روس
تامین از روسیه